.jpg "Sudska praksa")
Republika Srbija
VRHOVNI SUD
Rev 14453/2024
10.07.2024. godina
Beograd
U IME NARODA
Vrhovni sud, u veću sastavljenom od sudija: Gordane Komnenić, predsednika veća, dr Ilije Zindovića i Marije Terzić, članova veća, u parnici tužilje AA iz ..., čiji je punomoćnik Dušan Bunjevac, advokat iz ..., protiv tuženog BB iz ..., čiji je punomoćnik Ivan Savić, advokat iz ..., radi utvrđenja, odlučujući o reviziji tuženog izjavljenoj protiv presude Apelacionog suda u Beogradu Gž 1049/24 od 06.03.2024. godine, u sednici održanoj 10.07.2024. godine, doneo je
P R E S U D U
ODBIJA SE, kao neosnovana, revizija tuženog izjavljena protiv presude Apelacionog suda u Beogradu Gž 1049/24 od 06.03.2024. godine.
ODBIJA SE zahtev tužilje za naknadu troškova za sastav odgovora na reviziju.
O b r a z l o ž e nj e
Presudom Drugog osnovnog suda u Beogradu P 22812/13 od 30.06.2021. godine, stavom I izreke, odbijen je prigovor stvarne nenadležnosti Drugog osnovnog suda u Beogradu. Stavom II izreke, usvojen je tužbeni zahtev tužilje, pa je utvrđeno da je ona, po osnovu sticanja zajedničkim radom u toku trajanja zajednice života u braku sa tuženim, stekla vanknjižno pravo svojine sa udelom od 3.211/10.000 na sledećim nepokretnostima: porodičnoj stambenoj zgradi u Ul. ... br. .. u Beogradu, ..., postojećoj na k.p. br. .. KO ..., koja se nalazi u najudaljenijem delu navedene parcele, desno od stare kuće i autoservisa gledano sa pristupne strane ukupne površine 231,16 m2, struktura P+1+Pk, koja se sastoji od prizemlja, površine 82,75 m2, sprata površine 87,42 m2 i potkrovlja površine 60,99 m2, upisane u LN br. .. KO ..., kao objekat br. 2; poslovnoj zgradi u Ul. ... br. .. u Beogradu, ..., koja je u LN br. .. KO ... upisana kao zgrada br. 1 ukupne površine 63 m2, od čega 57 m2 na k.p. br. .. KO ..., a preostali deo od 6m2 na k.p. br. .. KO ... i na poslovnoj zgradi koja se nalazi u Ul. ... br. .., strukture P+Pt, čije su osnove prizemlja 23,55 h 9,10 m, a sastoji se od hale za tehnički pregled vozila, jedne kancelarije i WC-a i stepeništa za potkrovlje na kat.parc. .. KO ..., upisane u LN br. .. KO ...; prizemnog objekta gabarita 3,60 m h 5,70 m, bruto površine oko 70 m2 u Ul. ... u Beogradu, ..., k.p. br. .. KO ..., strukture PR, koja se sastoji od ulaznog, prodajnog i tehničkog dela, predprostora i WC-a; pokretnim stvarima – alatu za izvlačenje i popravku havarisanih vozila, autolimarskom stolu za razvlačenje automobila tipa banjalučki ''carlindar'' koji se nalazi u autoservisu u ... u Ul. ... br. ..; što je tuženi sve dužan da prizna i dozvoli tužilji da na osnovu pravnosnažne presude u LN br. .. KO ..., odnosno LN br. .. KO ..., kod Republičkog geodetskog zavoda - Službe za katastar nepokretnosti Čukarica, upiše svoje vanknjižno pravo susvojine. Stavom III izreke, tuženi je obavezan da tužilji naknadi troškove parničnog postupka u iznosu od 324.500,00 dinara, sa zakonskom zateznom kamatom od dana nastupanja uslova za izvršenje pa do isplate.
Apelacioni sud u Beogradu je, presudom Gž 1049/24 od 06.03.2024. godine, stavom prvim izreke, odbio kao neosnovanu, žalbu tuženog i potvrdio presudu Drugog osnovnog suda u Beogradu P 22812/13 od 30.06.2021. godine, u stavovima drugom i trećem izreke. Stavom drugim izreke, odbijen je zahtev tužilje za naknadu troškova drugostepenog postupka.
Protiv pravnosnažne presude donete u drugom stepenu, tuženi je izjavio blagovremenu reviziju zbog bitne povrede odredaba parničnog postupka, pogrešno i nepotpuno utvrđenog činjeničnog stanja i pogrešne primene materijalnog prava.
Tužilja je dostavila odgovor na reviziju tuženog, zahtevajući troškove sastavljanja tog odgovora.
Vrhovni sud je ispitao pobijanu presudu primenom odredbe člana 408. Zakona o parničnom postupku (''Službeni glasnik RS'', br. 72/11 ... 18/20), u vezi odredbe člana 92. Zakona o uređenju sudova (''Službeni glasnik RS'', br. 10/23) i utvrdio da revizija nije osnovana.
U postupku nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. Zakona o parničnom postupku, na koju Vrhovni sud pazi po službenoj dužnosti. Tuženi u reviziji ukazuje na bitne povrede iz odredbe člana 374. stav 2. tačke 4. i 12. Zakona o parničnom postupku. Međutim, te bitne povrede nisu razlog zbog kog revizija može da se izjavi na osnovu odredbe člana 407. stav 1. tačka 2. istog Zakona.
Prema utvrđenom činjeničnom stanju, parnične stranke su prvo bile u vanbračnoj zajednici od 23.06.1979. godine do 11.11.1979. godine, kada su zaključile brak koji je trajao do 31.03.1998. godine, a razveden je pravnosnažnom presudom Drugog opštinskog suda u Beogradu P 6059/97 od 31.03.1998.godine. Imaju dve kćerke, VV, rođenu ...1980. godine i GG, rođenu ...1984. godine. Kada su se venčali, parnične stranke su živele u staroj porodičnoj kući roditelja tuženog tako što su roditelji i brat tuženog živeli u prizemlju, a parnične stranke, sa svojom decom, na spratu. Tokom trajanja braka, parnične stranke su izgradile novu kuću u Ul. ... br. .., koja je izgrađena u periodu od 1985. godine do 1987. godine, a uselili su se 1990. godine. Adaptirali su stari auto-servis u periodu od 1980. godine do 1994. godine, dok su radovi na gradnji novog autoservisa izvođeni tokom 1994. godine. Tužilja je bila zaposlena u preduzeću ''DD'' ..., od 01.04.1987. godine do 1991. godine, pri čemu je takođe radila u autoservisu i obavljala samostalnu delatnost (u cvećari u periodu od 01.01.1995. godine do 31.12.1998. godine). Tuženi je od 1978. godine do 1981. godine bio zaposlen u preduzeću ''DD“, a od 01.06.1982. godine je u svojstvu preduzetnika vodio autolimarski servis. Veštačenjem od strane sudskog veštaka ekonomsko- finnansijske struke utvrđen je doprinos tužilje sticanju predmetnih nepokretnosti i pokretnih stvari, po osnovu prihoda ostvarenih radom u preduzeću ''DD'', rada u cvećari, rada u autoservisu i po osnovu brige o kući i dvoje maloletne dece, i iznosi 3211/10000 delova, kako na nepokretnostima, tako i na pokretnim stvarima, odnosno na alatu za izvlačenje i popravku havarisanih vozila – autolimarski sto, kao i aparatu za razvlačenje automobila, koje se stvari nalaze u servisu u ..., u Ul. ... br. .. .
Polazeći od ovako utvrđenog činjeničnog stanja, nižestepeni sudovi su tužbeni zahtev tužilje usvojili, primenom odredbe člana 170, 171, 177, 180, 184. i 195. Proodičnog zakona, nalazeći da je udeo tužilje u sticanju zajedničke imovine parničnih stranaka 3211/10000 delova, kako je to utvrdio sudski veštak ekonomsko- finansijske struke, imajući u vidu da su svi objekti koji su predmet utvrđenja sagrađeni, a jedan adaptiran, tokom trajanja braka između parničnih stranaka, i da je tužilja tokom trajanja zajednice života sa tuženim privređivala radom, kako u preduzeću ''DD'' u ..., tako i u autoservisu tuženog, kao i obavljanjem samostalne delatnosti u cvećari u poslovnom prostoru u Ul. ... br. .. .Tužilja se takođe starala o zajedničkom domaćinstvu i maloletnoj deci stranaka, pri čemu su parnične stranke, zajedničkim sredstvima kupile pokretne stvari koje se nalaze u autoservisu. Nižestepeni sudovi su utvrdili da su parnične stranke živele u posebnom domaćinstvu i da, i u vreme kada su živeli u staroj kući sa roditeljima i bratom tuženog, između njih nije postojala ekonomska zajednica niti zajedničko sticanje.
Po oceni Vrhovnog suda, nižestepeni sudovi su pravilno primenili materijalno pravo.
Odredbom člana 171. stav 1. Porodičnog zakona, propisano je da imovina koju su supružnici stekli radom u toku trajanja zajednice života u braku predstavlja njihovu zajedničku imovinu. Deobom zajedničke imovine, u smislu ovog Zakona, smatra se utvrđivanje suvlasničkog, odnosno supoverilačkog udela svakog supružnika u zajedničkoj imovini, na osnovu odredbe člana 177. Porodičnog zakona. Na osnovu odredbe člana 178. istog Zakona, deoba zajedničke imovine može se vršiti za vreme trajanja braka i posle njegovog prestanka. Uvećanje vrednosti propisano je odredbom člana 170. Porodičnog zakona, tako što ako je tokom trajanja zajedničkog života u braku došlo do neznatnog uvećanja posebne imovine jednog supružnika, drugi supružnik ima pravo na potraživanje u novcu srzmerno svom doprinosu (stav 1.).Ako je tokom trajanja zajedničkog života u braku došlo do znatnog uvećanja vrednosti posebne imovine jednog supružnika, drugi supružnik ima pravo na udeo u toj imovini srazmerno svom doprinosu(stav 2.).
U konkretnom slučaju, predmetne stvari (pokretne i nepokretne) stečene su radom parničnih stranaka, kao supružnika, u toku trajanja njihove zajednice života, dok je stari auto-servis adaptiran tako što mu je znatno uvećana vrednost, pa je udeo tužilje u sticanju te imovine utvrđen pravilnom primenom gore navedenih odredbi Porodičnog zakona.
Navodima revizije tuženog o tome da su predmetne stvari stečene u porodičnoj zajednici koju su, pored parničnih stranaka činili i roditelji tuženog, pobija se pravilnost utvrđenog činjeničnog stanja, što nije dozvoljeno imajući u vidu da revizija ne može da se izjavi zbog pogrešno ili nepotpuno utvrđenog činjeničnog stanja, na osnovu odredbe člana 407. stav 2. Zakona o parničnom postupku, osim u slučaju iz člana 403. stav 2. tog Zakona, što ovde nije slučaj.
Pravilna je i odluka o troškovima parničnog postupka, jer je doneta pravilnom primenom odredbe člana 153. stav 1. i 154. Zakona o parničnom postupku, imajući u vidu njegov ishod.
Imajući u vidu neosnovanost navoda revizije tuženog o pogrešnoj primeni materijalnog prava, Vrhovni sud je odluku kao u stavu prvom izreke doneo primenom odredbe člana 414. stav 1. Zakona o parničnom postupku.
Trošak angažovanja punomoćnika, advokata, za sastav odgovora na reviziju tužilji nije bio potreban u smislu odredbe člana 154.stav 1. Zakona o parničnom postupku.
Na osnovu odredbe člana 165. stav 1. Zakona o parničnom postupku, Vrhovni sud je odlučio kao u stavu drugom izreke.
Predsednik veća – sudija
Gordana Komnenić,s.r.
Za tačnost otpravka
Zamenik upravitelja pisarnice
Milanka Ranković
