Protiv pravnosnažne presude donete u drugom stepenu, tužena Direkcija za građevinsko zemljište i izgradnju Beograda JP, blagovremeno je izjavila reviziju zbog bitnih povreda odredaba parničnog postupka i pogrešne primene materijalnog prava.

Na reviziju tužene, tužilja je blagovremeno odgovorila.

Ispitujući pravilnost pobijane odluke u smislu člana 408. u vezi člana 403. stav 2. Zakona o parničnom postupku („Službeni glasnik RS“, br. 72/11 ... 18/20), Vrhovni sud je utvrdio da je revizija tuženog neosnovana.

U postupku nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. ZPP, na koju revizijski sud pazi po službenoj dužnosti.

Revizijom se ukazuje na učinjenu bitnu povredu odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 1. u vezi člana 398. Zakona o parničnom postupku učinjenu pred prvostepenim sudom, koja nije razlog za izjavljivanje revizije po članu 407. stav 1. Zakona o parničnom postupku, kao ni bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 12. ZPP.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju, tuženi Zavod za izgradnju Grada Beograda, kao prodavac i BB kao kupac i dotadašnji nosilac stanarskog prava, zaključili su ugovor o otkupu jednosobnog stana br. .. u Beogradu, u ulici ... broj .., površine 45m2. Ugovor je overen pred Prvim opštinskim sudom u Beogradu dana 11.12.1992. godine pod I/1Ov br.7858. Nakon toga, dana 30.10.2002. godine pred Trećim opštinskim sudom u Beogradu zaključen je ugovor o doživotnom izdržavanju između BB kao primaoca izdržavanja i tužilje kao davaoca izdržavanja 3R br.1025/02, kojim se primalac izdržavanja obavezala da za primljeno izdržavanje posle svoje smrti prenese u svojinu tužilji kao davaocu izdržavanja isti stan. Primalac izdržavanja BB preminula je ...2005. godine ali tužilja upis svog prava svojine po osnovu ugovora o doživotnom izdržavanju nije mogla izvršiti, jer je kao vlasnik stana upisana tužena Direkcija za građevinsko zemljište i izgradnju grada Beograda.

Nižestepeni sudovi zaključili su da je državina pok. BB na predmetnom stanu bila zakonita i savesna, kao i državina tužilje, pa pošto je proteklo više od 10 godina, zaključili su da je tužilja stekla pravo svojine na predmetnom stanu na osnovu redovnog održaja sve ovo primenom odredbe člana 28. stav 2. Zakona o osnovama svojinskopravnih odnosa.

Prema stanovištu Vrhovnog suda, pravilnom primenom materijalnog prava nižestepeni sudovi su utvrdili pravo svojine tužilje na predmetnom stanu.

Prema odredbi člana 28. stav 2. Zakona o osnovama svojinsko pravnih odnosa, za redovan održaj potrebno je da držalac ima zakonitu i savesnu državinu u periodu od 10 godina, dok je odredbom člana 72. stav 1. istog zakona propisano da je državina zakonita ako se zasniva na punovažnom pravnom osnovu koji je potreban za sticanje prava svojine i ako nije pribavljena silom, prevarom ili zloupotrebom poverenja. Stavom 2. istog člana, savesnost državine definisana je kao neznanje držaoca ili nemogućnost da zna da stvar koju drži nije njegova. Prema članu 30. stav 2. istog zakona, u vreme potrebno za održaj uračunava se i vreme za koje su prethodnici sadašnjeg držaoca stvar držali kao savesni i zakoniti držaoci, odnosno kao savesni držaoci.

Pravilno su nižestepeni sudovi ocenili da je državina pok. BB bila zakonita i savesna jer je ugovor o otkupu stana zaključila sa pravnim licem sa kojim je prethodno imala ugovor o korišćenju stana koji je koristila kao nosilac stanarskog prava. Takvog kvaliteta bila je i državina tužilje, koja je u toku roka potrebnog za održaj sa sada pok. BB zaključila ugovor o doživotnom izdržavanju. Zbog toga se tužilji u vreme potrebno za održaj uračunava i vreme u kojem je pok. BB držala predmetnu nepokretnost kao zakoniti i savesni držalac i zbog čega je pravilan zaključak nižestepenih sudova o osnovanosti tužbenog zahteva.

Navodima revizije tužena Direkcija za građevinsko zemljište i izgradnju Beograda JP naglašava da se tužilji ne može priznati i utvrditi pravo svojine na predmetnom stanu, s obzirom da je njen pravni prethodnik sada pok. BB, stan otkupila od navlasnika ovde tuženog Zavoda za izgradnju grada Beograda, koji joj je bez ikakvog pravnog osnova omogućio otkup. Kako Zavod za izgradnju grada Beograda nije bio vlasnik predmetnog stana, to nije ni mogao preneti na pravnog prethodnika sada pok. BB, više prava nego što i sam ima, zbog čega je, prema mišljenju revidenta, zahtev tužilje neosnovan. Međutim, prema napred citiranoj odredbi Zakona o osnovama svojinskopravnih odnosa, pravni osnov koji je podoban da državinu učini zakonitom, mora biti punovažan kao i da je zakonit način sticanja što podrazumeva uvođenje u posed na zakonit način a ne silom, prevarom ili zloupotrebom poverenja. Uslov za postojanje zakonite državine jeste postojanje punovažnog pravnog osnova koji tužilja ima, kao i njen pravni prethodnik. Ukoliko bi se uslov koji zahteva navedena odredba posmatrao na način kako to čini revident, sticanje redovnim održajem ne bi bilo moguće, jer da je pravni posao zaključen sa vlasnikom, za sticanje svojine bila bi dovoljna samo predaja i upis u katastar. Zbog toga je redovan održaj takođe jedan od načina sticanja svojine od nevlasnika, s tom osobenošću što je za sticanje potreban i određen protek vremena. S obzirom na potreban kvalitet državine, kao i da je protekao rok propisan zakonom, Vrhovni sud je odbio reviziju tuženog i na osnovu člana 414. stav 1. ZPP, odlučio kao u izreci.

Zahtev tužilje za naknadu troškova odgovora na reviziju odbijen je kao neosnovan u stavu drugom izreke primenom člana 165. stav 1. ZPP. Odgovor na reviziju prema odredbi člana 411. stav 2. ZPP nije obavezna parnična radnja, zbog čega ovi troškovi nisu bili potrebni, što sud ceni primenom odredbe člana 154. stav 1. ZPP.

Predsednik veća – sudija

Dragana Marinković, s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković