U IME NARODA

Vrhovni sud, u veću sastavljenom od sudija: Branislava Bosiljkovića, predsednika veća, Dragane Boljević i Jasmine Simović, članova veća, u parnici iz radnog odnosa tužioca AA iz ..., čiji je punomoćnik Predrag Stefanović, advokat iz ..., protiv tuženog JKP „Hammeum“ u likvidaciji iz Prokuplja, kojeg zastupa Gradsko pravobranilaštvo Grada Prokuplja, radi poništaja rešenja o otkazu ugovora o radu, odlučujući o reviziji tužioca izjavljenoj protiv presude Apelacionog suda u Nišu Gž1 1887/2024 od 03.07.2024. godine, u sednici veća održanoj dana 26.02.2026. godine, doneo je

P R E S U D U

ODBIJA SE kao neosnovana revizija tužioca izjavljena protiv presude Apelacionog suda u Nišu Gž1 1887/2024 od 03.07.2024. godine.

O b r a z l o ž e nj e

Presudom Apelacionog suda u Nišu Gž1 1887/2024 od 03.07.2024. godine odbijena je kao neosnovana žalba tužioca i potvrđena presuda Osnovnog suda u Prokuplju P1 295/22 od 08.04.2024. godine kojom je odbijen tužbeni zahtev kojim je tužilac tražio da se poništi rešenje o prestanku radnog odnosa broj .. od 27.10.2022. godine i obaveže tuženi da ga vrati na rad i prizna mu sva prava iz radnog odnosa koja mu po zakonu pripadaju, i obavezan tužilac da na ime naknade troškova parničnog postupka isplati tuženom iznos od 158.620,00 dinara.

Protiv pravnosnažne presude donete u drugom stepenu tužilac je blagovremeno izjavio reviziju zbog pogrešno i nepotpuno utvrđenog činjeničnog stanja i pogrešne primene materijalnog prava.

Odlučujući o izjavljenoj reviziji, na osnovu člana 408. i člana 441. ZPP, Vrhovni sud je našao da je tužiočeva revizija nije osnovana.

U sprovedenom postupku nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. ZPP, na koju revizijski sud pazi po službenoj dužnosti.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju, radni odnos tužioca je prestao na osnovu osporenog rešenja o prestanku radnog odnosa zbog pokretanja postupka likvidacije tuženog. Skupština Grada Prokuplja, osnivača tuženog, donela je 28.09.2022. godine Odluku o pokretanju postupka likvidacije tuženog. Pokretanje tog postupka je u registru Agencije za privredne registre registrovano rešenjem od 18.10.2022. godine. Tom odlukom predviđeno je da danom njene registracije zaposlenima prestaje radni odnos i radno angažovanje sa pravom na otpremninu, s tim da likvidacioni upravnik može zadržati na radu određeni broj zaposlenih radi obavljanja poslova likvidacije. Tokom 2021. i 2022. godine nad tuženim su izvršene statusne promene. Skupština Grada Prokuplja je 18.02.2021. godine donela Odluku o sprovođenju statusne promene izdvajanje uz osnivanje („Službeni list Grada Prokuplja“ broj 4 od 18.02.2021. godine), prema kojoj se iz tuženog (društvo prenosilac) izdvaja javno preduzeće za obavljanje delatnosti snabdevanja vodom za piće, upravljanje grobljima i sahranjivanje, pogrebnu delatnost i delatnost prečišćavanja i odvođenja atmosferskih i otpadnih voda (društvo sticalac). Isti gradski organ je 13.06.2022. godine doneo Odluku o statusnoj promeni tuženog i odobrio nacrt plana podele, kao i Odluku o osnivanju JKP  „Hammeum“ i JKP „Gradski vodovod“, koje su objavljene u „Službenom listu Grada Prokuplja“ broj 24 od 13.06.2022. godine. Nadzorni odbor tuženog je 12.08.2022. godine doneo plan podele na osnovu kojeg je na društvo sticaoca prenet novčani i nenovčani kapital društva prenosioca, u određenim vrednostima. Tužilac deo tog plana je i spisak zaposlenih u društvu prenosiocu koje će preuzeti društvo sticaoc. Tužilja se ne nalazi na tom spisku i nakon statusne promene nastavio je sa radom kod tuženog, sve do donošenja rešenja o otkazu njegovog ugovora o radu.

Na osnovu tako utvrđenog činjeničnog stanja, nižestepeni sudovi su odbili tužbeni zahtev za poništaj rešenja o otkazu ugovora o radu, jer prema članu 176. tačka 5. Zakona o radu zaposlenom prestaje radni odnos nezavisno od njegove volje i volje poslodavca u slučaju prestanka rada poslodavca.

Po oceni Vrhovnog suda, izloženo pravno stanovište nižestepenih sudova o zakonitosti pobijanog rešenja o otkazu ugovora o radu je pravilno.

Prema Zakonu o privrednim društvima („Službeni glasnik Republike Srbije“ broj 36/11 sa kasnijim izmenama i dopunama) likvidacija društva počinje danom registracije odluke o likvidaciji i objavljivanja oglasa o pokretanju likvidacije u skladu sa Zakonom o registraciji (član 526). Sve radnje propisane odredbama članova 524 – 548. navedenog zakona (prestanak rada organa upravljanja, postavljanje likvidacionog upravnika, popis imovine i prijava potraživanja, završni bilans, ograničenje isplata članova društva u likvidaciji, okončanje postupaka započetih pre likvidacije) ukazuju da je poslodavac prestao da obavlja registrovanu delatnost, jer su sve te radnje usmerene na gašenje društva nakon izmirenja poverilaca.

Zbog toga, po nalaženju revizijskog suda, nisu osnovani navodi revidenta o pogrešnoj primeni materijalnog prava.

Osporeno rešenje sadrži pouku o pravnom leku po kojoj protiv tog rešenja žalba nije dozvoljena. Izostanak pouke o pravnom leku o pravu tužioca na sudsku zaštitu u radnom sporu, samo po sebi, pobijano rešenje tuženog ne čini nezakonitim, jer je tužilac ostvario pravo na sudsku zaštitu podnošenjem tužbe u ovom sporu. Tužiocu je radni odnos prestao zbog prestanka rada – likvidacije njegovog poslodavca, a ne kao višku zaposlenih u smislu člana 179. stav 5. tačka 1. Zakona o radu, da bi se u proceduri prestanka njegovog radnog odnosa primenile odredbe člana 153 – 160. tog zakona, odnosno merila i kriterijum kod odlučivanja koji od zaposlenih će biti preuzet od strane društva sticaoca, a koji od njih će ostati da radi u društvu prenosiocu. U sprovedenom postupku je utvrđeno da su prilikom preuzimanja zaposlenih prednost imali oni koji su u društvu prenosiocu obavljali poslove neophodne za delatnost društva sticaoca. Revizijski navod da je plan podele društva podnosioca usvojio nadzorni odbor koji nije bio sastavljen u skladu sa zakonom, činjenične je prirode i ne može biti istican u reviziji (član 410. stav 2. ZPP), a samo na osnovu činjenice da je nakon sprovedenog postupka statusnih promena tuženog pokrenut postupak za njegovu likvidaciju, ne može voditi zaključku da su ti postupci bili simulovani i sa namerom da se izbegne procedura prestanka radnog odnosa tužioca kao tehnološkog viška, koja bi zahtevala primenu određenih merila i kriterijuma.

Iz tih razloga, na osnovu člana 414. stav 1. ZPP, odlučeno je kao u izreci.

Predsednik veća - sudija

Branislav Bosiljković, s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković