Ispitujući pobijanu presudu na osnovu člana 408. u vezi člana 403. stav 2. tačka 2. Zakona o parničnom postupku („Službeni glasnik RS“ br. 72/11 ... 10/23), Vrhovni sud je našao da je revizija neosnovana.

U postupku donošenja presude nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. ZPP, na koju revizijski sud pazi po službenoj dužnosti, a po odredbama člana 407. tog zakona, bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 12. ZPP na koju je ukazano, nije predviđena kao revizijski razlog.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju, tužilac, sa prebivalištem u Vranju, ..., je 04.05.1994. godine zasnovao radni odnos na neodređeno vreme, na radnom mestu ... u Opštinskom organu za prekršaje. Od tog vremena on u kontinuitetu radi kao nameštenik u ovom državnom organu, odnosno od 01.01.2010. godine u Prekršajnom sudu u Vranju. Do 31.05.2018. godine tužilac nije koristio pravo na putne troškove, pošto je na posao dolazio službenim vozilom. Dana 28.12.2017. godine tužilac je promenio mesto prebivališta i prijavio se kao stanovnik sela ..., a 11.01.2018. godine podneo poslodavcu zahtev za naknadu prevoznih troškova od mesta rada do mesta prebivališta. Spornim rešenjem odbijen je zahtev tužioca za naknadu troškova na relaciji ... – Vranje, iz razloga što promena mesta stanovanja nakon zaključenja ugovora o radu ne može da utiče na povećanje troškova prevoza koje je poslodavac dužan da nadoknadi. Nakon toga, rešenjem od 15.01.2019. godine tužiocu je, pošto je prvi put podneo zahtev za naknadu troškova prevoza, priznato pravo na troškove pretplatne karte u gradskom saobraćaju za vremenski period od 01.06.2018. godine do 31.01.2019. godine. Utvrđena je visina razlike troškova međumesnog saobraćaja i isplaćenih troškova gradskog prevoza tužiocu, čija isplata je predmet postavljenog zahteva.

Odluku o osnovanosti tužbenog zahteva prvostepeni sud zasniva na odredbama člana 118. Zakona o radu, članova 4. i 13. Zakona o državnim službenicima („Službeni glasnik RS“ br. 79/2005 ... 104/2009), člana 37. stav 1. Zakona o platama državnih službenika i nameštenika („Službeni glasnik RS“ br. 62/06 ... 99/14), člana 3. Uredbe o naknadi troškova i otpremnini državnih službenika i nameštenika („Službeni glasnik RS“ br. 98/07 ... 84/15) i člana 47. Posebnog kolektivnog ugovora za državne organe. Stanovišta je da se kod uređivanja prava i dužnosti državnih službenika neposreno primenjuje Zakon o državnim službenicima. Državni službenik ima pravo na platu, naknadu i druga primanja prema Zakonu o platama u državnim organima i javnim službama, iz čega proizilazi da su odredbe specijalnih zakona derogirale odredbe Zakona o radu u pogledu prava na naknadu troškova prevoza za dolazak na rad i odlazak sa rada. Sud navodi da je imao u vidu Pravilnik o naknadi troškova za dolazak i odlazak sa rada zaposlenih u Prekršajnom sudu u Vranju od 11.02.2020. godine, kojim je regulisan način ostvarivanja prava na naknadu troškova prevoza za dolazak i odlazak sa rada za zaposlene u Prekršajnom sudu u Vranju, ali pošto je on stupio na snagu dana 19.02.2020. godine, njegovoj primeni nema mesta na odnose koji proizilaze iz osporenog rešenja od 31.12.2018. godine.

Drugostepeni sud ne prihvata tumačenje i primenu materijalnog prava na način kako to čini prvostepeni sud. Po stanovištu drugostepenog suda, osim materijalnopravnih odredbi koje je primenio prvostepeni sud, merodavne su i odredba člana 5. Zakona o platama državnih službenika i nameštenika, koja propisuje da nameštenik ostvaruje zaštitu prava na platu, naknade i druga primanja prema opštim propisima o radu, te člana 2. Zakona o radu, koje propisuju da se odredbe Zakona o radu primenjuju na zaposlene u državnim organima, organima teritorijalne autonomije i lokalne samouprave i javnim službama, ako zakonom nije drukčije određeno. Pozitivnopravne odredbe zakona koji reguliše prava državnih službenika i nameštenika, odnosno Uredbe i Posebnog kolektivnog ugovora o radu za državne organe propisuju pravo zaposlenih na naknadu stvarnih troškova koje imaju radi dolaska i odlaska sa rada, ali ne propisuju posebne uslove, niti regulišu situacije za uvećanje troškova prevoza zbog promene mesta prebivališta, iz čega proizilazi da se u konkretnoj situaciji ima primeniti odredba člana 118. stav 2. Zakona o radu. Tom odredbom propisano je da promena mesta stanovanja zaposlenog nakon zaključenja ugovora o radu ne može da utiče na uvećanje troškova prevoza koje je poslodavac dužan da naknadi zaposlenom u trenutku zaključenja ugovora o radu, bez saglasnosti poslodavca.

Imajući u vidu utvrđeno činjenično stanje, po oceni Vrhovnog suda, pravilno je drugostepeni sud primenio materijalno pravo kada je odbio postavljeni tužbeni zahtev.

Tužilac je, kao nameštenik zasnovao radni odnos u državnom organu sa sedištem u Vranju, kao lice sa prijavljenim prebivalištem u Vranju. Merodavne materijalnopravne odredbe, sadržane u zakonima, Uredbi i Posebnom kolektivnom ugovoru o radu u državnim organima ne sadrže odredbe da li, te pod kojim uslovima zaposleni stiče pravo na povećanu naknadu za troškove prevoza u toku trajanja radnog odnosa, za razliku od odredbe člana 118. stav 2. Zakona o radu, kao opšteg zakona. Stoga, u situaciji kada se odredbama specijalnog zakona ne reguliše ova pravna situacija, na sporni pravni odnos ima se primeniti opšti propis o radu, kako je to i regulisano odredbama člana 5. Zakona o platama državnih službenika i nameštenika i člana 2. Zakona o radu.

Pravni odnos, koji je predmet spora, regulisan je na identičan način kao i odredbom člana 118. stav 2. Zakona o radu, Pravilnikom o naknadi troškova za dolazak i odlazak sa rada koji je doneo Prekršajni sud u Vranju, sa početkom primene od 19.02.2020. godine. Sporno potraživanje odnosi se i na period nakon tog vremena zaključno sa 31.10.2020. godine, za koji vremenski period neosnovanost tužbenog zahteva proizilazi i iz tog opšteg akta poslodavca.

Pravilno je odlučeno i o parničnim troškovima na osnovu odredbi članova 165. stav 2, 153. stav 1. i 154. ZPP.

Iz iznetih razloga, na osnovu odredbe člana 414. stav 1. ZPP, odlučeno je kao u izreci.

Predsednik veća – sudija

Jelica Bojanić Kerkez,s.r.

Za tačnost otpravka

zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković