.jpg "Sudska praksa")
Republika Srbija
VRHOVNI SUD
Rev2 3052/2023
23.04.2026. godina
Beograd
U IME NARODA
Vrhovni sud, u veću sastavljenom od sudija: Dobrile Strajina, predsednika veća, Dragane Mirosavljević i Nadežde Vidić, članova veća, u parnici tužioca AA iz ..., selo ...., čiji je punomoćnik Nemanja Lukić, advokat iz ..., protiv tužene Republike Srbije, Ministarstvo unutrašnjih poslova, koju zastupa Državno pravobranilaštvo, sa sedištem u Beogradu, radi isplate, odlučujući o reviziji tužioca izjavljenoj protiv presude Apelacionog suda u Beogradu Gž1 1446/23 od 12.04.2023. godine, u sednici veća održanoj dana 23.04.2026. godine, doneo je
P R E S U D U
PREINAČUJE SE presuda Apelacionog suda u Beogradu Gž1 1446/23 od 12.04.2023. godine tako što se odbija kao neosnovana žalba tužene i POTVRĐUJE presuda Prvog osnovnog suda u Beogradu P1 895/22 od 17.01.2023. godine u stavu drugom i trećem izreke.
OBAVEZUJE SE tužena da tužiocu na ime naknade troškova revizijskog postupka plati 33.000,00 dinara, u roku od 8 dana od dana prijema pisanog otpravka presude.
O b r a z l o ž e nj e
Presudom Prvog osnovnog suda u Beogradu P1 895/22 od 17.01.2023. godine, stavom prvim izreke, utvrđeno je da je povučena tužba tužioca u delu tužbenog zahteva kojim je traženo da utvrdi da je tužilac u radnom odnosu na neodređeno vreme kod poslodavca, Republike Srbije, MUP, počev od ...2010. godine. Stavom drugim izreke, obavezana je tužena da tužiocu na ime neisplaćenih zarada za period od decembra 2015. godine zaključno sa julom 2019. godine isplati popjedinačne novčane iznose sa zateznom kamatom na svaki pojedinačni iznos, kao u njegovom sadržaju, kao i da u korist tužioca na navedene iznose neisplaćenih zarada, kao osnovice, uplati doprinose za obavezno socijalno osiguranje. Stavom trećim izreke, obavezana je tužena da tužiocu naknadi troškove parničnog postupka u iznosu od 370.382,00 dinara sa zateznom kamatom od izvršnosti odluke do isplate.
Presudom Apelacionog suda u Beogradu Gž1 1446/23 od 12.04.2023. godine, preinačena je prvostepena presuda u stavu drugom izreke, tako što je odbijen kao neosnovan tužbeni zahtev tužioca da se obaveže tužena da tužiocu na ime neisplaćenih zarada za period od decembra 2015. godine zaključno sa julom 2019. godine isplati pojedinačne novčane iznose sa zateznom kamatom od dospelosti svakog pojedinačnog iznosa do isplate, kao i da na navedene iznose u korist tužioca kod nadležnih službi uplati doprinose za obavezno socijalno osiguranje i preinačeno rešenje o troškovima parničnog postupka, sadržano u stavu trećem izreke prvostepene presude, tako što je odbijen zahtev tužioca za naknadu troškova parničnog postupka, sa kamatom. Tužilac je obavezan da tuženoj naknadi troškove prvostepenog postupka u iznosu od 6.000,00 dinara, kao i troškove postupka po žalbi od 18.000,00 dinara, a odbijen je njegov zahtev za naknadu troškova postupka po žalbi.
Protiv pravnosnažne presude donete u drugom stepenu, tužilac je blagovremeno izjavio reviziju, zbog bitnih povreda odredaba parničnog postupka, pogrešno i nepotpuno utvrđenog činjeničnog stanja i pogrešne primene materijalnog prava.
Ispitujući pobijanu presudu u smislu odredbi članova 408. i 403. stav 2. tačka 2. Zakona o parničnom postupku – ZPP („Službeni glasnik RS“ br. 72/11 ... 10/23), Vrhovni sud je ocenio da je revizija osnovana.
U postupku donošenja pobijane presude nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. ZPP, na koju revizijski sud pazi po službenoj dužnosti.
Prema stanju u spisma, presudom Prvog osnovnog suda u Beogradu P1 3738/18 od 31.10.2019. godine usvojen je tužbeni zahtev tužioca, pa je utvrđeno da je tužilac u radnom odnosu na neodređeno vreme kod tužene od ...2010. godine i obavezana tužena da tužiocu isplati na ime neisplaćenih zarada pojedinačne novčane iznose sa pripadajućom zateznom kamatom i doprinosima za obavezno socijalno osiguranje. Presudom Apelacionog suda u Beogradu Gž1 962/20 od 08.06.2020. godine, odbijena je kao neosnovana žalba tužene i potvrđena presuda Prvog osnovnog suda u Beogradu P1 3738/18 od 31.10.2019. godine. Po reviziji Vrhovni kasacioni sud doneo je rešenje Rev2 1114/21 od 08.07.2021. godine kojom su ukinute presuda Apelacionog suda u Beogradu Gž1 962/20 od 08.06.2020. godine i presuda Prvog osnovnog suda u Beogradu P1 3738/18 od 31.10.2019. godine i predmet vraćen prvostepenom sudu na ponovno suđenje.
Prema utvrđenom činjeničnom stanju u ponovnom postupku, tužilac je započeo sa radom kod tužene početkom 2009. godine, na radnom mestu ... službenika u PU ..., ali primerak rešenja nije dobio iz bezbednosnih razloga. Tužena mu je isplaćivala zaradu zaključno sa mesecom maj 2013. godine, a posle toga zaradu više nije isplaćivala, bez objašnjenja. Tužilac nije dobio rešenje o prestanku radnog odnosa, niti se obraćao tuženoj pre nego što je podneo ovu tužbu. Na osnovu uverenja RF PIO utvrđeno je da je tužilac na osnovu rada bio osiguran kod tuženog u periodu od 08.02.2010. godine do 31.05.2013. godine. Veštačenjem od strane veštaka finansijske struke utvrđena je visina zarade koju bi tužilac ostvario u utuženom periodu.
Polazeći od ovako utvrđenog činjeničnog stanja i pošto je prethodno utvrdio povlačenje tužbe tužioca u delu za utvrđenje da je tužilac u radnom odnosu na neodređeno vreme kod tužene, prvostepeni sud je ocenio da je tužena protivpravno u utuženom periodu onemogućila tužioca kao zaposlenog da ostvari zaradu jer nije donela odluku kojim bi regulisala njegov radnopravni status i time mu omogućila pravo na pravni lek primenom pravila iz odredbe člana 210. stav 4. i 5. Zakona o policiji. Na taj način, poslodavac je stvorio protivpravno stanje koje je imalo za posledicu da tužiocu u utuženom periodu nije isplaćivana zarada iako je radio, pa je sud u skladu sa odredbom člana 16. ZOO, člana 104. stav 1. i 105. stav 1. Zakona o radu („Službeni glasnik RS“, br. 24/05... 75/14), obavezao tuženu da tužiocu isplati plate za svaki mesec tokom utuženog perioda.
Prema stanovištu drugostepenog suda, tužilac je saznanje o povredi prava (neisplata zarada i neuplaćivanje pripadajućih doprinosa za obavezno socijalno osiguranje) imao nakon juna meseca 2013. godine, kada je tužena obustavila isplatu naknade za obavljeni rad i uplatu doprinosa za zdravstveno osiguranje, zbog čega je zdravstvena knjižica istekla krajem 2013. godine, a pored toga isti je i odjavljen sa PIO fonda sa 31.05.2013. godine, pa kako je tužilac tužbu podneo tek 07.12.2018. godine, dakle po proteku roka od 90 dana od dana dostavljanja rešenja, odnosno saznanja za povredu prava, to je potraživanje tužioca po ovom osnovu zastarelo u smislu člana 195. Zakona o radu.
Vrhovni sud nalazi da je drugostepeni sud pogrešno primenio materijalno pravo.
Prema odredbi člana 146. stav 1. Zakona o policiji (''Sl. glasnik RS, br. 101/05 ...6/16) koji je bio u primeni u delu utuženog perioda, zaposleni ima pravo na platu koja se sastoji od osnovne plate, dodataka na platu i poreza i doprinosa iz plate.
Prema odredbi člana 184. stav 1. Zakona o policiji (''Sl. glasnik RS'', br. 6/16...87/18), važećeg u preostalom periodu potraživanja tužioca, policijski službenici u Ministarstvu ostvaruju pravo na platu, uvećanu platu, naknadu plate, naknadu troškova i druga primanja u skladu sa ovim zakonom.
Odredbom člana 184.a stav 1. i 2. istog zakona propisano je da policijski službenik ostvaruje pravo na platu od dana stupanja rad, te da pravo na platu policijskom službeniku prestaje danom prestanka radnog odnosa.
U konkretnom slučaju, kod utvrđenog da je tužilac bio u radnom odnosu na neodređeno vreme kod tužene počev od 2009. godine, raspoređen na radnom mestu ... službenika u PU ..., te da je nastavio sa radom kod tužene i nakon maja 2013. godine, kada mu je tužena obustavila isplatu plata, i to na istim poslovima i zadacima koje je do tada obavljao, pravilan je, a nasuprot stanovištu drugostepenog suda, zaključak prvostepenog suda da je tužena dužna da tužiocu za utuženi period isplati dugovane plate za obavljeni rad, na osnovu člana 146. stav 1 Zakona o policiji (''Sl. glasnik RS, br. 101/05 ...6/16) i člana 184. i 184.a stav 1 i 2 Zakona o policiji, zajedno sa zateznom kamatom u smislu člana 277. stav 1 i 324. stav 1. ZOO.
S tim u vezi, prvostepeni sud pravilno zaključuje, na šta se osnovano ukazuje i revizijom tužioca, da utužena potraživanja nisu zastarela imajući u vidu da je najstarije potraživanje tužioca (za decembar 2015. godine) dospelo 25.01.2016. godine, te isto zastareva 26.01.2019. godine, iz čega proizlazi da je tužba u ovoj pravnoj stvari od 07.12.2018. godine, podneta u okviru trogodišnjeg roka zastarelosti iz člana 196. Zakona o radu.
Tužilac je uspeo u postupku po reviziji pa mu, na osnovu odredbe člana 165. stav 2. u vezi člana 163. stav 2, 153. stav 1. i 154. stav 2. ZPP, pripadaju troškovi revizijskog postupka, i to na ime sastava revizije iznos od 33.00,00 dinara, prema AT. Izdatak na ime sudskih taksi u revizijskom postupku, tužiocu nije priznat jer zahtev nije opredeljen.
Kod izloženog, odlučeno je kao u izreci na osnovu odredbe člana 416. stav 1. ZPP.
Predsednik veća – sudija
Dobrila Strajina, s.r.
Za tačnost otpravka
Zamenik upravitelja pisarnice
Milanka Ranković
