Protiv pravnosnažne presude donete u drugom stepenu, tužilac je blagovremeno izjavio reviziju zbog bitne povrede odredaba parničnog postupka i pogrešne primene materijalnog prava, pozivajući se na član 404. Zakona o parničnom postupku.

Tuženi je podneo odgovor na reviziju, zahtevajući naknadu troškova za njegov sastav.

Ispitujući pravnosnažnu drugostepenu presudu na osnovu člana 408. u vezi sa članom 403. stav 2. tačka 3. Zakona o parničnom postupku - ZPP („Službeni glasnik RS“ 72/11, 55/14, 87/18, 18/20 i 10/23, u daljem tekstu ZPP), Vrhovni sud je našao da je revizija tužioca dozvoljena, tako da nije razmatrao razloge za posebnu reviziju iz člana 404. ZPP na koji se pozvao tužilac u reviziji. Međutim, po oceni Vrhovnog suda, revizija tužioca nije osnovana.

U sprovedenom postupku nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. ZPP, na koju Vrhovni sud pazi po službenoj dužnosti.

Prema činjeničnom stanju koje je utvrdio drugostepeni sud nakon održane rasprave, tužilac je vlasnik katastarske parcele 264/6, dok je tuženi vlasnik susedne katastarske parcele 264/7, obe u KO ... Tužilac je katastarsku parcelu 264/6, koja u prirodi predstavlja put koji samo tužilac koristi radi ulaska traktorom i drugom poljoprivrednom mehanizacijom u svoju drugu parcelu, kupio od pravnog prethodnika VV iz ... na osnovu ugovora o kupoprodaji od 17.01.1997. godine, s tim što u ovom ugovoru nije navedena širina puta od 4 metara. Ova katastarska parcela Tuženi je kupio svoju katastarsku parcelu 264/7 od prodavca VV i 1998. godine je postavio žičanu ogradu sa drvenim stubićima, kojom se uvukao malo u svoju parcelu od međne linije. S druge strane katastarske parcele tužioca nalazi se katastarska parcela 264/5, gde takođe postoji ograda i vlasnik ove parcele se za 40-50 cm uvukao u svoju parcelu postavljanjem ograde, koja je izvršena pre kupovine parcela od strane tužioca i tuženog, odnosno već je postojala na terenu u momentu kada su parnične stranke kupile svoje parcele. Tuženi je u toku 2015. godine počeo da izvodi radove na obnovi (zameni) postojeće ograde uz međnu liniju sa parcelom tužioca, tako što je u dužini od 30 m, gledano od glavnog asfaltnog puta na koji izlaze obe parcele, postavio betonski parapet ograde sa temeljom i metalne stubiće. Iz nalaza i mišljenja veštaka geodetske struke Vladimira Mijatovića, utvrđeno je da je u postupku održavanja katastra nepokretnosti za KO ..., koji je izvršen po službenoj dužnosti, došlo do promene površine kako katastarske parcele tužioca, tako i katastarske parcele tuženog i to smanjenjem površina, odnosno parcela tužioca 264/6 se sa površine od 06,54 ha smanjila na površinu od 06,26 ha, dok se parcela tuženog 264/7 sa dotadašnje površine od 10,87 ha smanjila na površinu od 10,28 ha. Do smanjenja površine obe parcele je došlo u postupku izrade katastra nepokretnosti za KO ..., koji je stupio na snagu 21.09.1999. godine i u postupku izrade digitalnog katastarskog plana za KO ..., koji je stupio na snagu 28.10.2015. godine. U evidenciji RGZ SKN za 1998. godinu i 2016. godinu nije pronađen nijedan zahtev za omeđivanje graničnih linija, odnosno obnovu međne linije između katastarskih parcela tužioca i tuženog. Takođe, iz nalaza i mišljenja navedenog veštaka geodetske struke od 22.05.2017. godine, kao i iz njegove usmene odbrane nalaza i dopune istog, utvrđeno je da je međna linija između katastarskih parcela broj 264/6 i 264/7 u katastarskom operatu formirana u postupku revizije premera tokom 1996. godine, o čemu je sačinjena skica održavanja premera i u to vreme je postojala i na licu mesta konstatovana žičana ograda na betonskom parapetu na suprotnoj, istočnoj strani parcele 264/6 (međa sa druge strane ove parcele). Sporna međna linija između parcela parničnih stranaka definisana je na skici održavanja premera tako što je od ivice postojećeg betonskog parapeta odmereno 4 m za ulazak sa glavnog puta. Prema ovom veštaku, ukupna površina zauzetog dela katastarske parcele 264/6 izgradnjom betonskog parapeta od strane tuženog iznosi 2,60 m2, a s obzirom na činjenicu da se prema pravilima struke premer u seoskim područjima vrši sa tačnošću u kategoriji premera 4, koja podrazumeva tačnost premera od 0,25-0,30 m, pa se ne utvrđuje zauzeće manje od navedene vrednosti (nema zauzeća prema starim granicama i površinama parcele). Betonski parapet kao građevinski objekat se snima i to tako što se meri tačka dodira parapeta sa zemljištem, a ne može se tretirati zauzećem deo parcele na kome se nalazi temelj koji se nalazi pod zemljom i ne ometa korišćenje parcele tužioca. Ukupno zauzeće tužiočeve parcele u dužini od 30 m iznosi između 2,60 m2 (prema veštaku geodetske struke Vladimiru Mijatoviću) do 2,69 m2 (prema Agenciji za veštačenje „Global premer“ d.o.o.). Prosečno zauzeće tužiočeve katastarske parcele iznosi 4,27 cm duž sporne ograde. Prema nalazu i mišljenju veštaka saobraćajne struke, tužilac može slobodno da prolazi preko svog puta, odnosno postojeće zauzeće mu ne pravi nikakvu smetnju za kretanje bilo kojom poljoprivrednom mašinom i drugim vozilima. Veštak geodetske struke Vladimir Mijatović i veštak iz Agencije „Global premer“ d.o.o. su se usaglasili da je tužilac u mogućnosti da koristi svoju parcelu i da su ovakva zauzeća u seoskom području kroz promenu površina parcela potencijalna greška katastra.

Odlučujući o tužbenom zahtevu radi činidbe u smislu obavezivanja tuženog da ukloni betonski parapet svoje metalne ograde sa temeljem i betonski stub na tromeđi katastarskih parcela 264/6, 264/7 i glavnog asfaltnog puta, a u cilju zaštite tužiočevog prava svojine, drugostepeni sud je kao prethodno pitanje rešio pitanje prava svojine tuženog na zauzetom delu parcele tužioca. Prema stanovištu ovog suda, tuženi je na zauzetom delu od 2,60 – 2,69 m2 tužiočeve parcele stekao pravo svojine po osnovu održaja u smislu člana 28. stav 2. Zakona o osnovama svojinskopravnih odnosa stekao. Ovo iz razloga što se tužilac nije protivio postavljanju prethodne žičane ograde tuženog tokom 1998. godine i nije sporio da ova ograda nije postavljena na međnoj liniji, a kako je betonski parapet sadašnje ograde postavljen od strane tuženog dužinom prethodne žičane ograde, tuženi je po sadašnjem premeru na zauzetom delu tužiočeve parcele stekao svojinu na osnovu savesne i zakonite državine. Osim navedenog, po stanovištu drugostepenog suda, tužilac nije dokazao da ne može da koristi svoju katastarsku parcelu kao i do sada, odnosno kao put, jer je utvrđeno da postavljeni betonski parapet sa metalnom ogradom i sa temeljom koji je ispod zemlje, gde čitavom dužinom od 30 m postoji zauzeće njegove parcele u proseku od 4,27 cm, ne predstavlja nikakvu smetnju da on ovu parcelu koristi u punom obimu za prolazak svih vozila, pa čak i poljoprivrednih mašina. Takođe, znatno je veća vrednost postavljene ograde tuženog od vrednosti ukupno zauzetog dela parcele tužioca, pri čemu su odstupanja od tačnosti od 0,25 m dozvoljena u seoskom području, a površine katastarskih parcela i tužioca i tuženog su smanjene nezavisno od postavljene ograde tuženog, što je potencijalna greška učinjena u postupku održavanja i revizije katastra nepokretnosti.

Po oceni Vrhovnog suda, pobijana drugostepena presuda zasnovana na pravilnoj primeni materijalnog prava.

Tužilac u reviziji insistira na tome da tuženi nije mogao steći održajem pravo svojine na zauzetom delu njegove parcele, jer je zauzimanje u postojećim gabaritima izvršio tek remećenjem međne linije u julu 2015. godine kada je umesto stare žičane ograde sa drvenim stubovima iskopao temenj i postavio širi betonski parapet sa metalnom ogradom, te je na ovaj način po mišljenju tužioca izvršeno nedozvoljeno zauzeće njegove parcele, kako pod zemljom, tako i nad zemljom, čemu se tužilac protivio.

Po oceni Vrhovnog suda, pravilno je drugostepeni sud zaključio (kao i prvostepeni sud) da se u ovom slučaju ne radi o nedozvoljenom zauzeću katastarske parcele tužioca koje bi za posledicu imalo uklanjanje novopostavljene ograde tužioca, već da se radi o zauzeću pomeranjem međne linije, koje se u utvrđenoj površini može tolerisati u seoskom području, a pri tome ne predstavlja nikakvu smetnju tužiocu za korišćenje njegove parcele na dotadašnji način.

Naime, u konkretnom slučaju je utvrđeno da je granična (međna) linija između katastarske parcele tužioca br. 264/6 i katastarske parcele tuženog br. 264/7 formirana pre nego što su oni kupili te parcele, odnosno još u postupku revizije katastarskog premera tokom 1996. godine, o čemu je sačinjena skica održavanja premera i to tako što je od betonskog parapeta ograde koja je u to vreme bila postavljena sa druge strane tužiočeve parcele, odnosno između katastarskih parcela 264/5 i 264/6, odmereno 4 metara duž glavnog puta. Tako je i po tužiocu on kupio 1997. godine parcelu koja predstavlja put širine 4 metara, iako u ugovoru o kupovini ove parcele nije bila navedena širina puta. Nakon toga, tuženi je malo uvučeno od ovako određene granične linije na svojoj parceli postavio žičanu ogradu na drvenim stubovima, čijem postavljenu se tužilac nije protivio. Posle je u postupku održavanja katastra nepokretnosti za KO ... (koji je izvršen po službenoj dužnosti i stupio je na snagu 21.09.1999. godine) došlo do promene površine kako katastarske parcele tužioca, tako i katastarske parcele tuženog i to smanjenjem površina obe parcele, pa je parcela tužioca 264/6 sa dotadašnje površine od 06,54 ha smanjena na površinu od 06,26 ha, dok je parcela tuženog 264/7 sa dotadašnje površine od 10,87 ha smanjena na površinu od 10,28 ha. Ove površine su preuzete i u postupku izrade digitalnog katastarskog plana za KO ..., koji je stupio na snagu 28.10.2015. godine, a ni tužilac, ni tuženi nikad nisu podnosili zahtev za obnovu međne linije između njihovih katastarskih parcela. Nesporno je utvrđeno da je tuženi prilikom zamene stare žičane ograde novom metalnom ogradom, koja je zahtevala kopanje temelja radi postavljanja betonskog parapeta ograde na kojem su postavljeni metalni stubići, zauzeo prema sadanjem premeru deo katastarske parcele tužioca i to u proseku za 4,27 cm čitavom dužnim stare ograde od 30 metara. Međutim, premer u seoskim područjima se prema pravilima struke vrši sa tačnošću u kategoriji premera 4, gde se smatra kao tačnost premera sve od 25 do 30 cm, pa se manja zauzeća ne utvrđuju. Kako je tužilac i pored ovakvog zauzeća u mogućnosti da koristi svoju parcelu na dotadašnji način, odnosno da svim vozilima koje koristi nesmetano prolazi svojim putem do druge parcele, prema stanovištu Vrhovnog suda, tuženi je gradnjom nove betonsko-metalne ograde, čija je vrednost nesporno veća od ukupno zauzete površine zemljišta tužiočeve parcele od 2,60-2,69 m2, stekao pravo svojine na ovom delu tužiočeve parcele, koji bi eventulano mogao da traži novčanu protivrednost zauzete površine, ali ne i uklanjanje ograde, koji zahtev tužioca je u konkretnom slučaju seoske sredine neopravdan prema tuženom. Ovo posebno ako se ima u vidu da sadašnje odstupanje betanskog parapeta ograde od međne linije za oko 4 cm celom njenom dužinom ne bi bilo zauzeće prema starim površinama predmetnih parcela, a prema mišljenju veštaka geodetske struke nastale promene u površinama parcela parničnih stranaka se mogu smatrati potencijalnom greškom katastra upravo zbog pravila struke premera koja važe u seoskim područjima (4. kategirija premera) gde se, kako je to već navedeno, uzimaju za tačnost u premeru i odstupanja od 25 do 30 cm, što bi bilo tzv. dozvoljeno odstupanje u odnosnu na prethodno utvrđenu među, koje vlasnici susednih parcela moraju da trpe.

Kako se ni ostalim navodima revizije ne dovodi u sumnju pravilnost primene materijalnog prava od strane drugostepenog suda, Vrhovni sud je primenom odredbe člana 414. stav 1. ZPP odlučio kao u stavu prvom izreke ove presude.

Po oceni Vrhovnog suda, sastav odgovora na reviziju nije trošak koji je bio neophodan tuženom za vođenje ove parnice, zbog čega je primenom člana 154. stav 1. u vezi člana 165. stav 1. ZPP odlučeno kao u stavu drugom izreke ove presude.

Predsednik veća – sudija

Mirjana Andrijašević, s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković