Presudom Apelacionog suda u Novom Sadu Gž 2468/22 od 26.01.2023. godine, preinačena je prvostepena presuda, tako što je odbijen tužbeni zahtev u delu kojim je traženo da se utvrdi da je tuženi držalac na ½ dela pomoćne zgrade – nadstrešnice br. 7, površine od 166 m2, koja je izgrađena bez odobrenja za gradnju na parceli ..., površine 3161 m2, upisane u ln. ... K.O. ..., i odbijen zahtev za isplatu preko 5.868.737,50 dinara do iznosa od 6.795.596,55 dinara dosuđenog prvostepenom presudom, za iznos od 926.859,05 dinara, sa zakonskom zateznom kamatom od 13.06.2022. godine do isplte, a na ime naknade ½ dela tržišne vrednosti pomoćne zgrade – nadstrešnice br. 7, te je tuženi obavezan da tužiocu na ime troškova parničnog postupka umesto prvostepenom presudom dosuđenog iznosa u stavu sedmom izreke prvostepene presude, isplati 418.429,39 dinara, sa zakonskom zateznom kamatom od izvršnosti odluke do isplate. U preostalom delu žalba tuženog je odbijena kao neosnovana, i odbijen zahtev za naknadu troškova žalbenog postupka.

Protiv pravosnažne presude donete u drugom stepenu, tužilac je blagovremeno izjavio reviziju zbog bitne povrede odredaba parničnog postupka, pogrešno i nepotpuno utvrđenog činjeničnog stanja i pogrešne primene materijalnog prava.

Ispitujući pobijanu presudu, primenom člana 408. Zakona o parničnom postupku – ZPP („Službeni glasnik RS“ br. 72/11...10/23), Vrhovni sud je našao da revizija tužioca nije osnovana.

U postupku nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. ZPP, na koju revizijski sud pazi po službenoj dužnosti. Neosnovano se revizijom tužioca ukazuje na bitnu povredu iz člana 374. stav 1. ZPP, budući da je drugostepeni sud potpuno i pravilno primenio sve odredbe procesnog zakona koje su bile od uticaja na zakonitost i pravilnost pobijane presude.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju, tužilac je po osnovu ugovora o poklonu iz 1989. godine postao suvlasnik na ½ dela k.p. ... KO ..., površine 31 ar i 61 m2 i po osnovu kupoprodajnog ugovora iz 2008. godine isključivi vlasnik k.p. ... KO ..., površine 900 m2. Tužilac je držalac ½ pomoćne zgrade – nadstrešnice površine 166 m2, koja je izgrađena 2008. godine bez građevinske dozvole na kat. parc. ... KO ..., a koju je tužilac tokom 2010. godine pokušao da legalizuje, ali je njegov zahtev za legalizaciju odbijen. Prema Planu generalne regulacije naseljenog mesta Kać („Službeni list grada Novog Sada“ broj 23/13 i br.) i Planu detaljne regulacije Centra Kać („Službeni list grada Novog Sada“ br. 75/16), parcela ... namenjena je u celosti za javnu površinu (park), a parcela ..., u površini od 16.25 m2, delimično je namenjena za javnu površinu (park), a u preostalom delu za porodično stanovanje.

Kako su tužiočeve parcele planskim aktom predviđene za javnu površinu, a u periodu dužem od 9 godina nisu privedene javnoj nameni, te da postupak eksproprijacije nije sproveden, povređeno je tužiočevo pravo na imovinu, pa mu je prvostepenom presudom dosuđena pravična naknada prema tržištnoj vrednosti nepokretnosti (kp.br. ... i kp.br. ...) i bespravno sagrađenog objekta na kp.br. ..., srazmerno njegovom suvlasničkom udelu. Drugostepeni sud je delimično preinačio prvostepenu presudu i odbio tuženi zahtev kojim je tražen iznos 926.859,05 dinara, a na ime naknade za ½ tržišne vrednosti bespravno izgrađene pomoćne zgrade – nadstrešnice na kp.br. ..., što je revizijom pobijani deo pravnosnažne presude.

Po oceni Vrhovnog suda, pravilno je drugostepeni sud primenio materijalno pravo iz člana 90. stav 3. Zakona o planiranju i izgradnji, kada je preinačio prvostepenu presudu i odbio tužbeni zahtev za isplatu naknade zbog povrede prava na imovinu koju čini ½ dela bespravno sagrađenog objekta na kat. parc. ... KO ...,preko iznosa od 5.868.737,50 dinara. Prema navedenoj odredbi Zakona, neizgrađeno građevinsko zemljište je zemljište na kome nisu izgrađeni objekti, na kome su izgrađeni objekti bez građevinske dozvole i privremeni objekti. S obzirom da pomoćna zgrada na katastarskoj kat.parc. ... KO ... predstavlja objekat bez građevinske dozvole, ta parcela ima status neizgrađenog gradskog građevinskog zemljišta, pa tužiocu pripada samo naknada za neizgrađeno građevinsko zemljište, koja mu je nepobijanim delom pravnosnažne presude i dosuđena. Suprotno revizijskim navodima, bespravno sagrađeni objekat pod određenim zakonom propisanim uslovima može biti samo predmet ozakonjenja, a vlasnik takve stvari ne uživa pravnu zaštitu u parnici, traženom naknadom zbog povrede prava na imovinu, donošenjem planskog akta ili promenom namene zemljišta na kome je takav objekat sagrađen, sve do pravnosnažnog okončanja postupka ozakonjenja.

Iz navedenih razloga, na osnovu člana 414. stav 1. ZPP, odlučeno je kao u izreci presude.

Predsednik veća – sudija

Jelica Bojanić Kerkez,s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković