Presudom Apelacionog suda u Kragujevcu Gž 3698/16 od 05.07.2017. godine, stavom prvim izreke, odbijena je kao neosnovana žalba tuženog Grada Kragujevca i potvrđena presuda Višeg suda u Kragujevcu P 44/13 od 30.09.2016. godine u delu stava prvog izreke kojim je obavezan tuženi Grad Kragujevac da tužiocu AA iz ... na ime naknade za oduzeto zemljište - pravo korišćenja na katastarskoj parceli ..., ulica ..., u udelu 181/13750 (pripadajuća površina od 0.01.81ha), koja parcela je kao zemljište pod zgradom - objektom 1.37.50ha upisana u list nepokretnosti ... KO ... isplati iznos od 5.430.000,00 dinara, kao i u stavu trećem izreke. Stavom drugim izreke, preinačena je presuda u preostalom delu stava prvog, u pogledu zatezne kamate, tako da glasi: „Obavezuje se tuženi Grad Kragujevac da tužiocu AA iz ..., na dosuđeni iznos iz stava 1. izreke presude isplati zateznu kamatu po stopi propisanoj Zakonom o zateznoj kamati počev od 31.05.2016. godine pa do konačne isplate (tačka 1); Odbija se deo tužbenog zahteva tužioca da na dosuđeni iznos iz stava 1. izreke tuženi isplati zateznu kamatu od 28.12.2013. godine kao dana podnošenja tužbe pa do 31.05.2016. godine (tačka 2).

Protiv pravnosnažne presude donete u drugom stepenu tuženi Grad Kragujevac je blagovremeno izjavio reviziju zbog bitnih povreda odredaba parničnog postupka i pogrešne primene materijalnog prava.

Tužilac je podneo odgovor na reviziju.

Ispitujući pravilnost pobijane drugostepene presude, u smislu člana 408. Zakona o parničnom postupku („Službeni glasnik Republike Srbije“, broj 72/11 ... 55/14 - u daljem tekstu: ZPP), Vrhovni kasacioni sud je našao da revizija nije osnovana.

U sprovedenom postupku nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. ZPP na koju Vrhovni kasacioni sud pazi po službenoj dužnosti. Revizijskim navodima o propustu drugostepenog suda da oceni žalbene navode tuženog Grada Kragujevca da je obrazloženje prvostepene presude u suprotnosti sa pisanim dokazima, u pogledu činjenice da katastarska parcela ... KO ... starog premera nije sastavni deo katastarske parcele ... KO ... novog premera, ukazuje se na bitnu povredu odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 1. u vezi člana 396. stav 1. ZPP učinjenu u drugostepenom postupku. Međutim, po nalaženju Vrhovnog kasacionog suda, ovi navodi revizije nemaju uticaja na pravilnost pobijane drugostepene presude jer je utvrđeno da je katastarska parcela ... KO ... starog premera, na kojoj je tužilac bio nosilac prava korišćenja sa određenim idealnim udelom, sastavni deo sporne katastarske parcele ... KO ... novog premera.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju, u list nepokretnosti ... KO ... upisana je katastarska parcela ... ukupne površine od 13750m2. Prilikom formiranja novog katastarskog premera (aerofotogrametrijsko snimanje izvršeno 1994. godine) u sastav označene parcele ušla je i katastarska parcela ... KO ..., upisana u zk.ul. ... KO ... sa uknjiženim pravom kroišćnja tužioca od 1/6 idealnih delova. Tužilac je u listu nepokretnosti ... KO ... upisan kao nosilac prava korišćenja katastarske parcele ... sa udelom od 181/13750 idealnih delova, koji odgovara njegovom sukorisničkom udelu od 1/6 idealnih delova katastarske parcele ... KO ... površine 1084m2. Sporna katastarska parcela ... KO ... na terenu predstavlja ulicu sa nazivom ... . Tržišna vrednost zemljišta na istoj lokaciji iznosi 30.000,00 dinara po 1m2. Postupak za oduzimanje zemljišta nije vođen, niti je tužiocu isplaćena novčana naknada ili dato drugo zemljište umesto onog na kojem je izgrađena ulica.

Polazeći od ovako utvrđenog činjeničnog stanja, nižestepeni sudovi su u ovom sporu odlučili pravilnom primenom materijalnog prava.

Sporno zemljište, u katastru nepokretnosti označeno kao katastarska parcela ... KO ..., na terenu predstavlja ulicu - dobro u opštoj upotrebi, u smislu člana 10. stav 2. Zakona o javnoj svojini („Službeni glasnik Republike Srbije“, broj 72/11 ... 105/14). Prema odredbi člana 10. stav 7. tog zakona, dobra u opštoj upotrebi su u svojini Republike Srbije, izuzev puteva II reda koji su u svojini autonomne pokrajine na čijoj se teritoriji nalaze i nekategorisanih puteva, opštinskih puteva i ulica (koje nisu deo autoputa ili državnog puta I i II reda), trgova i javnih površina koji su u svojini jedinica lokalne samouprave na čijoj se teritoriji nalaze. Izgradnjom ulice, kao dobra u opštoj upotrebi u javnoj svojini jedinice lokalne samouprave, tužilac je lišen svoje imovine - prava korišćenja na zemljištu, bez prethodno sprovedenog postupka njegovog oduzimanja i isplate naknade za oduzeto pravo na zemljištu. Na taj način povređeno je tužiočevo pravo na imovinu, zajemčeno odredbom člana 58. Ustava Republike Srbije i predviđeno članom 1. Protokla 1. uz Evropsku konvenciju o ljudskim pravima i osnovnim slobodama. Zbog toga je tuženi Grad Kragujevac dužan da tužiocu, srazmerno njegovom alikvotnom sukorisničkom udelu, isplati novčanu naknadu za oduzeto pravo sukorišćenja zemljišta koju bi bio dužan platiti i da je postupak za oduzimanje zemljišta radi izgradnje ulice sproveo u skladu sa zakonom - u visini tržišne vrednosti zemljišta.

Nisu osnovani navodi revizije da tuženi nema obavezu plaćanja naknade jer je u katastru nepokretnosti upisan samo kao držalac sporne katastarske parcele. Takva obaveza tuženog postoji u smislu člana 10. stav 2. i stav 7. Zakona o javnoj svojini, kao titulara prava javne svojine na ulici - dobru u opštoj upotrebi. Ove obaveze tuženi se ne može osloboditi zato što je u katastru nepokretnosti upisan samo kao držalac zemljišta na kojem je sagrađena ulica, jer je takav upis izvršen na osnovu člana 97. stav 3. Zakona o državnom premeru i kastastru, s`obzirom da je objekat - ulica, izgrađena bez odobrenja za gradnju.

O troškovima postupka odlučeno je pravilnom primenom članova 153. i 154. ZPP.

Shodno izloženom, na osnovu člana 414. stav 1. ZPP, odlučeno je kao u izreci.

Predsednik veća - sudija

Branislava Apostolović, s.r.

Za tačnost otpravka

Upravitelj pisarnice

Marina Antonić