![](/sites/default/files/grb-srb.png)
Republika Srbija
VRHOVNI KASACIONI SUD
Rev 5839/2018
06.06.2019. godina
Beograd
U IME NARODA
Vrhovni kasacioni sud, u veću sastavljenom od sudija: Branislave Apostolović, predsednika veća, Branislava Bosiljkovića i Zorane Delibašić, članova veća, u parnici tužioca AA iz ..., čiji je punomoćnik Dragan Lazarević advokat iz ..., protiv tuženog BB iz ..., čiji je punomoćnik Duško Vukoje advokat iz ..., radi utvrđenja ništavosti ugovora, odlučujući o reviziji tužioca izjavljenoj protiv presude Apelacionog suda u Kragujevcu Gž 3790/17 od 25.07.2018. godine, u sednici veća održanoj dana 06.06.2019. godine, doneo je
P R E S U D U
ODBIJA SE kao neosnovana revizija tužioca izjavljena protiv presude Apelacionog suda u Kragujevcu Gž 3790/17 od 25.07.2018. godine.
ODBIJAJU SE zahtevi stranaka za naknadu troškova postupka po reviziji.
O b r a z l o ž e nj e
Presudom Osnovnog suda u Kragujevcu P 15243/16 od 07.07.2017. godine, stavom prvim izreke, usvojen je tužbeni zahtev tužioca AA iz ... i utvrđeno prema tuženom BB iz ... da je ništav i bez pravne važnosti ugovor o poklonu koji je on (tuženi) dana 10.03.1995. godine overio pred Opštinskim sudom u Batočini sa sada pokojnim VV iz ... pod Ov. br. ../95, što je tuženi dužan da prizna i dozvoli da po osnovu ove presude bude izvršeno brisanje njegovih prava u javnim knjigama koja su upisana na osnovu navedenog ugovora, sve u roku od 15 dana po pravnosnažnosti presude pod pretnjom prinudnog izvršenja. Stavom drugim izreke, odbijen je kao neosnovan prigovor tuženog o presuđenoj stvari. Stavom trećim izreke, obavezan je tuženi da na ime naknade troškova parničnog postupka isplati tužiocu iznos od 120.300,00 dinara u roku od 15 dana od dana prijema pisanog otpravka presude sa zakonskom zateznom kamatom od dana izvršnosti presude do konačne isplate, pod pretnjom izvršenja.
Presudom Apelacionog suda u Kragujevcu Gž 3790/17 od 25.07.2018. godine, preinačena je presuda Osnovnog suda u Kragujevcu P 15243/16 od 07.07.2017. godine u prvom i trećem stavu izreke tako što je odbijen tužbeni zahtev tužioca AA iz ... da se prema tuženom BB iz ... utvrdi da je ništav i bez pravne važnosti ugovor o poklonu koji je tuženi dana 10.03.1995. godine overio pred Opštinskim sudom u Batočini sa sada pokojnim VV iz ... pod Ov. br. ../95, što je tuženi dužan da prizna i dozvoli da po osnovu ove presude bude izvršeno brisanje njegovih prava u javnim knjigama koja su upisana na osnovu navedenog ugovora, i obavezan tužilac da tuženom na ime troškova parničnog postupka isplati iznos od 80.300,00 dinara u roku od 15 dana od dana prijema prespisa presude pod pretnjom prinudnog izvršenja.
Protiv pravnosnažne presude donete u drugom stepenu tužilac je blagovremeno izjavio reviziju zbog pogrešne primene materijalnog prava.
Tuženi je podneo odgovor na reviziju sa zahtevom da se tužilac obaveže na naknadu troškova postupka po tom vanrednom pravnom leku.
Odlučujući o izjavljenoj reviziji, na osnovu člana 408. Zakona o parničnom postupku (ZPP), Vrhovni kasacioni sud je našao da tužiočeva revizija nije osnovana.
U sprovedenom postupku nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. ZPP na koju Vrhovni kasacioni sud pazi po službenoj dužnosti.
Prema utvrđenom činjeničnom stanju, sporna katastarska parcela .. KO ... površine 6,76 ari bila je u susvojini više lica do 11.12.1959. godine. Od tada se označena parcela nalazi u društvenoj svojini, a raniji suvlasnici postali su njeni sukorisnici. Pravo trajnog korišćenja ove parcele, na osnovu pravnosnažnog rešenja o nasleđivanju O. ../75 od 12.12.1975. godine, pripalo je GG. Pravnosnažnim rešenjem Skupštine opštine Batočina br. .. od 27.12.1985. godine predmetna parcela je izuzeta iz poseda tog lica i kao građevinsko zemljište dodeljena na korišćenje tuženom, njegovom ocu VV i trećem licu - DD, sa udelom od 1/3 idealna dela. Navedeno rešenje, doneto na zahtev ovih lica zasnovano na tvrdnji da su oni 17.05.1957. godine tu parcelu kupili od GG - tuženi i njegov otac 2/3 idealna dela, a DD 1/3 idealna dela, bilo je osnov za upis prava korišćenja ovih lica u zemljišne knjige dozvoljenog rešenjem Opštinskog suda u Batočini Dn. 30/85 od 13.04.1987. godine. Sada pokojni VV je ugovorom o poklonu Ov. ../76 od 18.08.1976. godine poklonio tužiocu katastarsku parcelu .. KO ... u površini od 4 ara 40 m2. U vreme kada je taj ugovor zaključen nije postojala parcela sa tom oznakom - tokom 1970. godine katastarska parcela ... deljena je na katastarske parcele ../1, ../2 i ../3, a tokom 1977. godine izvršena je preparcelacija katastarske parcele ../1 tako što je njen deo u površini od 1 ara 10 m2 ušao u sastav katastarske parcele ../1 KO ... . Ove promene nisu sprovedene u zemljišnim knjigama jer za to nije postojao osnov. Ugovorom o poklonu Ov. ../95 od 10.03.1995. godine sada pokojni VV poklonio je tuženom udeo od 1/3 idealna dela katastarske parcele .. KO ... . Pravnosnažnom presudom Opštinskog suda u Batočini P. 94/06 od 13.07.2007. godine, donetom u sporu tužioca protiv tuženog i ĐĐ (ćerke pokojnog VV), između ostalog odbijen je tužbeni zahtev za utvrđenje ništavosti ugovora o poklonu Ov. ../95 od 10.03.1995. godine.
Polazeći od ovako utvrđenog činjeničnog stanja, prvostepeni sud je usvojio tužbeni zahtev i utvrdio ništavost osporenog ugovora o poklonu. Po nalaženju tog suda, ugovor o poklonu Ov. ../95 od 10.03.1995. godine je ništav u smislu članova 47, 49, 52. i 103. stav 1. Zakona o obligacionim odnosima, zato što sada pokojni VV nije mogao svoj sukorisnički udeo od 1/3 idealna dela katastarske parcele .. KO ... pokloniti tuženom jer je istu nepokretnost u površini od 4 ara 40 m2, koja približno odgovara njegovom udelu od 2/3 idealna dela, ugovorom Ov. ../76 od 17.08.1976. godine već poklonio tužiocu. Donoseći ovakvu odluku prvostepeni sud je prihvatio mišljenje veštaka da je tokom `70-ih godina prošlog veka postojala praksa da geometar preliminarno, nakon obavljenih terenskih radova, stranakama saopšti podatke (broj, odnosno podbroj novonastalih parcela i njihove buduće površine) kako bi one, ne čekajući završetak postupka mogle rešavati svoje međusobne odnose, i da je u ovom slučaju vrlo verovatno kako je geometar saopštio tuženom i sada pokojnom VV da će nakon preparcelacije biti formirana katastarska parcela .. KO ..., ali da je tu činjenicu zanemario prilikom kancelarijske obrade podataka.
Odlučujući o žalbi tuženog drugostepeni sud je našao da je pogrešan zaključak nižestepenog suda da je sada pokojni VV u vreme zaključenja ugovora o poklonu od 18.08.1976. godine bio nosilac prava korišćenja na katastarskoj parceli .. KO ... . Po shvatanju tog suda, on to pravo nije mogao imati sve dok mu ono nije priznato rešenjem Skupštine opštine Batočina od 27.12.1985. godine, donetog u zakonom propisanom postupku. Zbog toga je, pozivajući se na odredbe Zakona o građevinskom zemljištu važećeg u vreme donošenja navedenog rešenja, preinačio prvostepenu presudu i odbio tužbeni zahtev.
Po nalaženju Vrhovnog kasacionog suda, tužbeni zahtev nije osnovan zbog nedostatka pasivne legitimacije.
Prema odredbi člana 211. stav 1. ZPP, nužno suparničarstvo postoji ako po zakonu ili zbog prirode pravnog odnosa tužbom moraju da se obuhvate sva lica koja su učesnici materijalno-pravnog odnosa. Shodno drugom stavu ove odredbe, ako sva lica iz stava prvog tog člana nisu obuhvaćena tužbom kao stranke, sud će da odbije tužbeni zahtev kao neosnovan, a stavom trećim iste odredbe je propisana dužnost suda da o nužnom suparničarstvu vodi računa po službenoj dužnosti.
Ugovorne strane su nužni suparničari u sporu za utvrđenje ništavosti ugovora. U konkretnom slučaju, podnetom tužbom nije obuhvaćena i ĐĐ- ćerka poklonodavca, sada pokojnog VV, zbog čega postoji nedostatak pasivne legitimacije u smislu navedene zakonske odredbe.
Imajući to u vidu, Vrhovni kasacioni sud se nije upuštao u ocenu navoda revizije i primenom člana 414. stav 1. ZPP, odlučio je kao u prvom stavu izreke.
Tužilac nije uspeo u postupku po reviziji, a troškovi tuženog za odgovor na reviziju, po oceni Vrhovnog kasacionog suda, nisu bili neophodni za vođenje ove parnice. Iz tih razloga su, na osnovu članova 153. stav 1, 154. i 165. stav 1. ZPP, odbijeni zahtevi stranaka za naknadu troškova postupka po reviziji i odlučeno kao u drugom stavu izreke.
Predsednik veća - sudija
Branislava Apostolović, s.r.
Za tačnost otpravka
Upravitelj pisarnice
Marina Antonić